Nieuws

Een overzicht van de laatste nieuwsberichten van de VNG afdeling Gelderland.

Heeft u vragen of opmerkingen, of wilt u zelf een nieuwsbericht insturen? Mail dan naar:
secretariaat@vnggelderland.nl.

De Gemeente 2020 in Gelderland: over samenwerken in (Eu)regionaal verband

01-04-2015

‘De inwoner verwacht een leverancier, de overheid ziet zichzelf als opdrachtgever.’ Tijdens de discussiebijeenkomst over de Gemeente 2020, de zevende regiobijeenkomst van de VNG, praten burgemeesters, wethouders en raadsleden over het bepalen van de nieuwe positie die de overheid moet innemen. ‘De worsteling is van alle tijden’, relativeert iemand in de zaal. ‘Als je denkt dat je er bent, ben je er geweest.’ Een andere wethouder zegt dat 2020 helemaal geen uitdaging is. ‘Het is korte termijn, durf eens te dromen.’

‘Vijf jaar vooruit denken is lang, gezien het tempo van de veranderingen’, zegt Jantine Kriens, voorzitter van de VNG-directieraad. 'Vijf jaar geleden had ik niet kunnen denken dat iedereen nu tijdens vergaderingen met een iPad voor zijn neus zou zitten. We weten niet half wat er op ons afkomt. Het is een zoektocht, ook voor de VNG. In het nadenken over de strategie van de vereniging gaan we het land in, zodat we de lokale agenda naar Den Haag kunnen brengen.’

Gelderland grenst aan Duitsland, over Euregionale samenwerking wordt dan ook uitvoerig gesproken. Sommigen vragen zich af waarom de overheid Euregionale samenwerking zou moeten stimuleren. Voor Rik Gommers, wethouder in Winterswijk, is het klip en klaar: ‘Samenwerken met onze belangrijkste handelspartner biedt veel kansen op economisch gebied.’ De wethouder maakt zich zorgen. Zelf kreeg hij de Duitse taal met de paplepel ingegoten door het kijken naar Duitse televisieprogramma’s, maar hij constateert dat het met de taalkennis slecht is gesteld. ‘Ik heb het schaamrood op de kaken als we Duitsers tijdens een vergadering in het Engels toespreken.’ Gommers is van mening dat de overheid barrières moet slechten, en dat je het beste aan de basis kunt beginnen. Met taallessen op de basisschool en uitwisselingen tussen leerlingen. Tijdens het discussiëren in subgroepen ontstaat nóg een idee. Gemeenten met meer dan 100 duizend inwoners zouden samen een netwerk kunnen vormen en zo dienen als ruggengraat van de samenwerking tussen Nederland en Duitsland.

‘Eerst maar eens goed samenwerken in eigen regio’, klinkt een tegengeluid in de zaal. In het uitgestrekte Gelderland is een lappendeken aan regionale samenwerkingsverbanden ontstaan. Per onderwerp verschilt het samenwerkingsverband, dat is niet altijd logisch en praktisch. Daarnaast verloopt de samenwerking niet altijd soepel. Sommige gemeenten hebben het gevoel niet
gelijkwaardig te zijn, ervaren dat ze meer komen brengen dan halen. De verschillen tussen gemeenten zou je meer moeten respecteren, waarderen en gebruiken.

Ook wordt het idee van ‘franchising’ geopperd: het vergroten van de schaal van backofficeactiviteiten. ‘Zolang het aanspreekpunt, de front office, in de eigen gemeente blijft, merkt de inwoner daar niets van.’ Verder hebben de deelnemers een boodschap voor Den Haag: als het gaat om economische ontwikkeling wordt er op landelijk niveau te veel gekeken naar industrieën, sectoren en innovatieplatforms, terwijl het juist gaat om de kracht van regio’s.

Is er wellicht een regioraad nodig? Het omgooien van het Huis van Thorbecke stuit op weerstand. Om de gemeenteraad beter zijn werk te laten doen, zou je de raden officiëler moeten betrekken bij het regiowerk. Om te voorkomen dat het gebrek aan overzicht over wat in iedere regio wordt besproken, portefeuillehouders zenuwachtig maakt. Een raad op regionaal niveau, gekozen door gemeenteraadsleden, staat ver van de mensen af. Te ver, volgens sommigen. Iemand oppert het idee dat je zou moeten denken in verzorgingsgebieden, in communities. Rik Swieringa, secretarisdirecteur Regio Achterhoek: ‘De schaal van het besluitvormingsniveau zou je moeten aanpassen aan de schaal van het maatschappelijk probleem dat zich voordoet.’

Het vertrouwen in de lokale politiek is groter dan in de landelijke politiek, constateerde het Sociaal Cultureel Planbureau. Toch vragen sommigen zich af of mensen zich nog wel herkennen in de volksvertegenwoordigers. De gemeenteraad heeft weinig draagvlak in de samenleving. Helmi Huijbregts-Schiedon, burgemeester in Bronckhorst, vertelt dat ze eind jaren zeventig zelf in de gemeenteraad zat. ‘Sinds die tijd zijn er twee dingen veranderd: de dualisering en er zijn geen asbakken meer in de raadszaal. De raad is het enige orgaan binnen het gemeentelijk domein dat niet is aangepast aan de veranderende omgeving.’ Een raadslid pleit voor meer wisselwerking tussen ambtenaren en raadsleden: ‘Raadsleden hebben meer verbinding met de inwoners waarvoor ze werken, zij zijn de oren en ogen van de samenleving.’

Welke taken laten we straks over aan inwoners? Herman Kaiser, burgemeester van Arnhem, vertelt over de Arnhem Agenda, een proces waarbij de gemeente iedereen van onderop meeneemt. Wethouder Marije Eleveld uit de gemeente Ede liet de bezuinigingsopgave van 7 miljoen euro door bewoners invullen. De aanwezigen zijn het erover eens dat te veel regels en randvoorwaarden burgerinitiatieven dood slaan. Tegelijkertijd vinden de bestuurders het moeilijk om het helemaal los te laten. Het stimuleren van burgerinitiatieven vergt ook een andere houding van gemeenteambtenaren, die vaak zeggen dat iets ‘niet kan’ of ‘u moet ergens anders zijn.’ Ambtenaren willen inwoners soms best de ruimte geven, maar mogen niet beslissen. Het is makkelijk om te roepen dat er een cultuuromslag nodig is in het ambtelijk apparaat, maar ambtenaren moeten zich ook gesteund voelen door de wethouder.Wat de meerwaarde van de overheid is, daar zijn de aanwezigen het snel over eens: het algemeen belang in de gaten houden, en opkomen voor de zwakkeren in de samenleving.

Jantine Kriens vat de kern samen. ‘Regionale samenwerking is ingewikkeld. Op welke schaal los je problemen op? Zijn er nieuwe structuren nodig of wordt het werkende weg duidelijk? Hoe dan ook: dat wat je doet, is een samenspel tussen de raad, de inwoners, het ambtelijk apparaat en het college van B&W. In dat samenspel moet je waarborgen dat iedereen een stem heeft, dat je vooruitgang boekt en de kracht van de regio benut.’

Voor meer informatie over de Gemeente 2020, waaronder de verslagen van de andere regionale bijeenkomsten en het online forum, gaat u naar www.degemeente2020.nl

De foto's bij dit bericht zijn gemaakt door Serge Ligtenberg.



Copyright © 2014  |   VNG Gelderland    |     door > Harms CommunicatieCreapolis Media |  Privacy statement